Icyegeranyo gishasha cy’inteko Nshingamategeko ya Amerika cyashize ahagaragara ibyo Amerika imaze gutakaza mu bya gisirikare mu ntambara yo muri Irani, aho cyerekana ko indege za gisirikare 42 zose hamwe zimaze kwangirika izindi zikaba umuyonga muri iyo ntambara.
Iki cyegeranyo cyakozwe n’itsinda ry’inteko Nshingamategeko ya Amerika rishinzwe iperereza (CRS), wisunze amakuru ava muri Minisiteri y’Ingabo ya Amerika (Pentagon), ubuyobozi bw’ingabo za Amerika mu karere ko Hagati (CENTCOM), hamwe n’amakuru atangwa n’ibinyamakuru.
Iki cyegeranyo kivuga ko mu byo Amerika imaze gutakaza harimo indege z’intambara, za ndege zitajamo abadereva (drone), za kajugujugu hamwe n’izindi ndege za gisirikare zidasanzwe.
Nk’uko biri muri iki cyegeranyo, iki gitero cya Amerika cyiswe Operation Epic Fury cyatumye indege 42 zisamburwa, harimo izo mu bwoko bwa F-15, F-35 Lightning, kajugujugu z’ubutabazi izwi nka HH-60W Jolly Green II, n’izindi.
Uru rutonde rushobora guhinduka ku mpamvu zitandukanye nk’uko iki cyegeranyo kibivuga, harimo n’uko ibitero bishobora gukomeza kuba.
Iki cyegeranyo kandi gisubiramo ko umukozi wo muri Pentagon Jules W. Hurst III yabwiye inteko nshingamategeko ku wa 12 z’uku kwa gatanu ko amafaranga yari amaze gukoreshwa muri iyo ntambara Iran yarenze amadolari arenga imiliyaridi 29, menshi muri aya akaba ari ayo gusanura indege zononekaye.

Mu ndege zivugwa muri iki cegeranyo harimwo iz’intambara enye zo mu bwoko bwa F-15E Strike Eagle.
Ku wa 2 Werurwe (3) CENTCOM yavuze ko eshatu muri izi zarashwe zigasamburwa muri Koweit mu cyo ivuga ko cyari “igitero cy’inshuti”. Gusa abakozi batandatu bose bari muri izi ndege barashoboye gukoroka neza kandi baratabarwa.
Ku wa 5 Mata, 2026, Centcom yatangaje ko indege yo mu bwoko bwa F-15E yarashwe igasamburwa mu gihe yari mu ntambara mu kirere cya Irani, abadereva bombi bari muri yo bagashobora kurokoka neza kandi bagatabarwa mu gikorwa cy’ubutabazi gitandukanye.
Iki cyegeranyo kandi kirasubiramo inkuru yo ku wa 19 Werurwe cyavuga ko ubwirinzi bwa Irani bwashize hasi indege imwe yo mu bwoko bwa F-35A yari mu bitero mu kirere cya Irani.
Icyo gihe, ubuyobozi bw’Ingabo za Amerika ziri mu Buseruko bwo Hagati, CENTCOM, bwemeje ko indege y’intambara ya F-35 yaguye hutihuti ku kibuga cy’indege cyo mu Buseruko bwo hagati, nyuma y’ibitero byo mu kirere muri Irani.

CENTCOM yavuze ko iyo ndege yashoboye kugwa neza kandi ko n’abadereva bayo bari bameze neza. Hagati aho, nta makuru yandi CENTCOM yatanze ku byatumye igwa byihutirwa ariko icyogajuru cyo muri Amerika CNN, cyatangaje ko iyi ndege yarashwe na Irani.
Iki cyegeranyo cy’inteko Nshingamategeko cya Amerika kandi kivuga ko mu kiganiro n’abanyamakuru cyo ku wa 6 Werurwe, Umukuru w’ibiro bikuru by’igisirikare cya Amerika, Jeneral Dan Caine, yavuze ko ku wa 3 Werurwe, umwanzi yarashe indege y’intambara yo mu bwoko bwa A-10 irarokoka, ikaba yagiye gusamburwa mu bikorwa by’ubutabazi, kandi ko umudereva wayo yashoboye gukoroka neza akaba yaratabawe ameze neza.

Izi ni indege zinywesha igitoro izindi ndege ziri mu kirere. Ku wa 12 Werurwe, CENTCOM yatangaje ko indege ebyiri z’ubu bwoko bwa KC-135 zagonganiye mu kirere cyo muri Irak. Imwe muri zo yakorokeye muri Iraki, mw’isanganya ryahitanye abakozi bose batandatu bari muri yo. Iyindi ikaba yaraguye mu buryo bwihutirwa ahantu hatavuzwe ariko hari ingabo za Amerika.
Iki cyegeranyo gisubiramo inkuru y’ikinyamakuru yo ku wa 14 z’ukwa gatatu yavuga ko indege eshanu zo mu bwoko bwa KC-135 zononekaye ziri hasi ku kigo cy’ingabo za Amerika zirwanira mu kirere, Prince Sultan Air Base, muri Arabia Sawudite, mu gitero cya Irani ikoresheje ibisasu bya misire hamwe n’amadrone.
Indege yo mu bwoko bwa E-3 Sentry ikoreshwa mu kuburira hakiri kare ibitero byo mu kirere no kugenzura ibikorwa by’ingabo zo mu kirere (AWACS)
Iki cyegeranyo gisubiramo inkuru yo mu kinyamakuru yo ku wa 28 z’ukwa gatatu yavugaga ko indege yo mu bwoko bwa E-3 ikoreshwa muri maneko yarashwe igasamburwa iri hasi kuri icyo kigo ca Prince Sultan Air Base, muri icyo gitero cya Irani.
Muri icyo gihe, amashusho menshi yagenzuwe ava ku kibuga cy’indege muri Arabia Sawudite yerekana indege y’igisirikare cya Amerika kirwanira mu kirere yasambuwe. Amashuhso yemejwe nyuma yerekanye iyo ndege yacitsemo ibipande bibiri.
Inkuru yo ku wa 7 z’uku kwa gatanu yavuze ko iyo ndege yari mu kibuga kitari kirinzwe.

Iki cyegeranyo kandi gisubiramo inkuru yo mu kinyamakuru yo ku wa 5 z’ukwa kane yavugaga ko indege ebyiri za MC-130J zari mu gikorwa cyo guhiga indege ya F-15E yari yarashwe irakoroka zasamburiwe hasi inyuma y’uko byanse ko zihaguruka, abari muri zo bose bakaba barashoboye kujyanwa.
Icyo gihe, amakuru yacicikanaga cyane yavugaga ko Irani yarashe iyi ndege yo mu bwoko bwa F-15E kandi ko umwe mu bakozi bayo yari yakorokeye ahantu hatari hazwi, ibyatumye Amerika itangiza igikorwa cyari gikomeye cyane cyo kumushakisha.
Ibinyamakuru byo muri Amerika byatangaje ko habaye ukurasana hagati y’ingabo za Amerika n’iza Irani muri icyo gikorwa cyo kumushakisha.
Icyo gihe, Perezida Donald Trump yavuze ko icyo gikorwa cyari cyo cya mbere kinini cyabayemo indege nyinshi cyane muri Irani.

Icyo cyegeranyo gisubiramo Jenerali Caine yabwiye abanyamakuru ku wa 6 z’ukwa kane ko umusi umwe imbere y’aho, ni ukuvuga ku wa 5 z’uko kwezi, kajugujugu imwe yo mu bwoko bwa HH-60W Jolly Green II yari yangiritse igihe yaraswaga.
Yari mu gikorwa cyo kurondera wa mukozi wo muri ya ndege yo mu bwoko bwa F-15E yari yakorowe muri Irani, akaba yari yaburiwe irengero.
Amadrone
Iki cyegeranyo gisubiramo kandi inkuru yo mu binyamakuru yavugaga ko ku wa 9 z’ukwa kane indege za Amerika 24 zitajamo abadereva (drone) zasambuwe muri icyo gitero Epic Fury.
Iki cyegeranyo kivuga ko muri izo ndege harimo izo mu bwoko bwa MQ-9 Reaper zikoreshwa mu guperereza no gukora ibitero.
Gisubiramo kandi inkuru yo mu binyamakuru yasohotse ku wa 14 z’ukwa kane na byo byasubiramo umutegetsi wo mu ngabo za Amerika zirwanira mu mazi, avuga ko hari iyindi drone imwe yo mu bwoko bwa MQ-4C Triton igendera hejuru cyane yononekaye muri icyo gihe cy’intambara.
Muri iyi ntambara, igisirikare cya Amerika kivuga ko ku rugero runini cyashoboye gushika ku ntego yacyo muri iyo ntambara yo muri Irani.
Perezida Trump na we ntabura kuvuga ko igisigikare cya Irani kirwanira mu kirere, icyo mu mazi hamwe n’icyo ku butaka byahongowe amenyo.
Ku ruhande rwayo, Irani ntirashira ahabona ibyo imaze gutakariza muri iyo ntambara, kandi ikomeza ivuga ko ifite ubushobozi bwose bwo gukomeza intambara na Amerika.
